Qışda xəstəliklərdən qorunmaq üçün nə yeməliyik?
Qış aylarında orqanizm infeksiyalara qarşı daha həssas olur.
Bu dövrdə düzgün qidalanma xəstəliklərin profilaktikasında mühüm rol oynayır. Ona görə də gündəlik rasionda C, E, A və D vitaminləri ilə yanaşı, selen, dəmir və sinklə zəngin qidalara xüsusi yer verilməlidir.
Liderxeber.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı diyetoloq Maryana Cutova "Gazeta.ru" nəşrinə müsahibəsində danışıb.
Onun sözlərinə görə, antioksidantlar, polifenollar, vitaminlər və bioaktiv maddələrlə zəngin qidalar immunitetin möhkəmləndirilməsində effektivdir. Portağal, qreypfrut və limon kimi sitrus meyvələri C vitamini mənbəyidir. Bu vitamin ağ qan hüceyrələrinin aktivliyini artırır və interferon sintezini gücləndirir.
Mütəxəssis bildirib ki, süd məhsulları, turşuya qoyulmuş kələm və qatıq bağırsaq mikrobiomunu tənzimləyən probiotiklərlə zəngindir. İmmunitet sisteminin təxminən 70-80 faizi məhz mədə-bağırsaq traktında yerləşir. Sarımsaq və soğan isə orqanizmi virus əleyhinə və antibakterial təsirə malik allisin və flavonoidlərlə təmin edir.
Həm təzə, həm də dondurulmuş tünd rəngli giləmeyvələr - mərcangilə, zoğal və qaragilə iltihabı azaldan antosianlarla zəngindir. Qoz-fındıq, xüsusilə qoz və badam isə T-limfositlərin fəaliyyəti üçün vacib olan E vitamini və sink mənbəyidir.
Diyetoloqun sözlərinə görə, ispanaq və kələm kimi tünd yaşıl tərəvəzlər fol turşusu, dəmir və A vitamini ilə zəngindir. Bu qidalar virusları birbaşa məhv etməsə də, orqanizmin infeksiyalara daha effektiv reaksiya verməsinə, xroniki iltihabın azalmasına və selikli qişaların qorunmasına kömək edir.
Qış aylarında D vitamininə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Bu vitamin antibakterial peptidlərin sintezini tənzimləyir və respirator infeksiyalara yoluxma riskini 30-50 faiz azaldır. D vitamininin əsas mənbələri yağlı balıq, ultrabənövşəyi şüa ilə emal olunmuş göbələklər, yumurta sarısı və zənginləşdirilmiş qidalardır.
Sink immunitet üçün digər vacib mikroelementdir. O, T-hüceyrələrinin inkişafında iştirak edir və virusların çoxalmasının qarşısını alır. Sink midiyalarda, paxlalılarda, qoz-fındıqda, mal ətində və toxumlarda mövcuddur.
A vitamini selikli qişaların bütövlüyünü qoruyur. Onun əsas mənbələri yerkökü, şirin kartof, qaraciyər və süd məhsullarıdır. Selen isə güclü antioksidant olan qlutation peroksidazanın sintezi üçün vacibdir və Braziliya qozunda, dəniz məhsullarında və yumurtada olur. Dəmir immun hüceyrələrinin çoxalmasında mühüm rol oynayır və mal qaraciyəri, ispanaq və mərciməkdə rast gəlinir. Dəmirin daha yaxşı mənimsənilməsi üçün onu C vitamini ilə zəngin qidalarla birlikdə qəbul etmək tövsiyə olunur.
Mütəxəssis qeyd edib ki, qidalanma immunitetin əsasını təşkil etsə də, qış aylarında, xüsusilə günəş işığının azlığı səbəbindən D vitamini əlavələrinə ehtiyac yarana bilər. Zəruri hallarda C vitamini və sink əlavələri də qısamüddətli istifadə oluna bilər.
Bununla belə, bütün qida əlavələrinin dozası mütləq həkim tərəfindən təyin edilməlidir.