Xəzər Universiteti Dünya Məktəbi MMC-nin İnsan Resursları Departamentinin rəhbəri Anar Abasəliyev Liderxeber.az-a müsahibə verib.
İnsan Resurslarının ənənəvi rolları barədə nə deyə bilərsiniz?
İnsan Resursları funksiyası tarixən təşkilat daxilində üç əsas rol üzərində qurulub: xidmət, nəzarət və tövsiyə. Xidmət rolu çərçivəsində HR təşkilat daxilində müxtəlif maraqlı tərəflərə – rəhbərlərə, menecerlərə, işçilərə və digər strukturlara gündəlik məsələlərdə dəstək verir. Məsələn, əmək haqqı, məzuniyyət və iş rejimi ilə bağlı sualların cavablandırılması bu rola daxildir.
Nəzarət rolunda isə HR işçilərin fəaliyyətini qiymətləndirir, onların performansını ölçür və təşkilatın hədəflərinə uyğunluğunu analiz edir. Bu istiqamətdə performans qiymətləndirmə sistemlərinin qurulması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Tövsiyə rolu isə daha çox məsləhətçi funksiyanı əhatə edir. HR xətt menecerlərinə işçi münasibətləri, motivasiya və iş mühiti ilə bağlı qərarların qəbulunda dəstək olur, problemləri analiz edir və həll yolları təklif edir.
Bəs müasir dövrdə HR-ın rolu necə dəyişib?
Müasir dövrdə İnsan Resurslarından gözləntilər əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Artıq HR yalnız inzibati və dəstək funksiyası deyil, eyni zamanda təşkilatın strateji tərəfdaşı kimi çıxış edir. Bu baxımdan HR rolları daha geniş çərçivədə – strateji, əməliyyat və inzibati istiqamətlər üzrə formalaşıb.
Strateji HR rolu nələri əhatə edir?
Strateji rol HR-ın təşkilatın uzunmüddətli inkişafına verdiyi töhfəni ifadə edir. Bu zaman HR yalnız cari məsələləri deyil, gələcək ehtiyacları da nəzərə alır. Təşkilati mədəniyyətin formalaşdırılması, düzgün strukturun qurulması, istedadların idarə olunması və dəyişikliklərin effektiv idarə edilməsi bu rolun əsas komponentlərindəndir.
HR eyni zamanda bazar mühitini, rəqibləri və qlobal trendləri analiz edərək təşkilat üçün uyğun insan kapitalı strategiyası qurur. İşçilərin bilik və bacarıqlarının gələcək hədəflərə uyğun inkişaf etdirilməsi də strateji yanaşmanın əsas hissəsidir.
Əməliyyat rolu haqqında nə deyə bilərsiniz?
Əməliyyat rolu HR strategiyasının praktikada effektiv şəkildə tətbiqini təmin edir. Bu mərhələdə HR digər menecerlərlə sıx əməkdaşlıq edir, çünki gündəlik idarəetmədə əsas icraçı məhz xətt menecerləridir.
HR bu prosesdə işçilərin motivasiyasını artırır, onların inkişafını dəstəkləyir və təşkilatın hədəflərinə çatmaq üçün lazımi mühit yaradır. İşçilərin bilikləri nə qədər effektiv tətbiq olunarsa, təşkilat da bir o qədər uğurlu nəticələr əldə edir.
İnzibati rolun əhəmiyyəti azalıbmı?
İnzibati rol hələ də vacibdir, lakin bu istiqamətdə yanaşma dəyişib. Məqsəd bu prosesləri daha effektiv və avtomatlaşdırılmış şəkildə həyata keçirməkdir. Müasir texnologiyalar və proqram təminatları vasitəsilə HR inzibati işlərə daha az vaxt sərf edərək strateji və əməliyyat fəaliyyətlərə daha çox fokuslana bilir.
Bundan əlavə, bəzi funksiyaların autsorsinq yolu ilə həyata keçirilməsi də geniş yayılıb. Məsələn, işə qəbul, təlim və hüquqi xidmətlər kimi sahələrdə xarici tərəfdaşlarla əməkdaşlıq təşkilat üçün daha səmərəli ola bilər.
Sonda HR sahəsində çalışanlara nə tövsiyə edərdiniz?
HR sahəsində uğur qazanmaq üçün yalnız prosedurları bilmək kifayət deyil. Analitik düşüncə, kommunikasiya bacarıqları və biznesi anlama qabiliyyəti çox vacibdir. HR mütəxəssisi təşkilatın strateji tərəfdaşı olmağı bacarmalı, dəyişikliklərə açıq olmalı və daim öz üzərində işləməlidir.
Unutmaq olmaz ki, güclü HR sistemi güclü təşkilat deməkdir.